Gazeta.pl  | eMetro.pl  | MetroPraca.pl  | Poczta  | Forum  | Blogi  | Wyborcza.pl  
Pogoda  | Randki  | Gry
 » artykuły  » do poczytania  » Dzięcioły: Hałaśliwi fachowcy

Dzięcioły: Hałaśliwi fachowcy

2009-01-12 14:12:24

do poczytania

Dźwięki stukania dzięciołów są tak głośne, że niesie się szerokim echem po lesie. Tych charakterystycznych odgłosów trudno nie rozpoznać. Mało kto wie, że ptaki te również śpiewają...
fot. Jerzy Gumowski / AG
Dzięcioł czarny
W Polsce występuje 10 gatunków tych pięknych i pożytecznych ptaków. Z pośród nich tylko krętogłów nie wykuwa dziupli. Ich śpiew jest cichy i mało kto może się pochwalić, że go słyszał.

Dzięcioły określane są mianem lekarzy drzew i dużo jest w tym racji. Do osiedlenia się wybierają miejsca w których łatwo wykuć dziuplę i wykarmić pisklęta. Preferują zatem drzewa o miękkim drewnie, próchniejące, a przede wszystkim zaatakowane przez szkodniki. Dzięki temu nie muszą daleko szukać pokarmu. Na drzewie mają go pod dziobem, a prawdę mówiąc pod językiem.

Dzięciołowe języki zasługują na wielką uwagę. Są one bowiem bardzo długie, sprężyste, lepkie i zakończone ostrzem okolonym haczykowatymi zadziorkami. Dzięki temu są w stanie z wąskich norek wyciągnąć organizmy żerujące głęboko w drzewie. Taki język, u dzięcioła zielonego, może mierzyć nawet 18 cm. Osobom niewtajemniczonym trudno sobie wyobrazić gdzie dzięcioł może schować taki kawał języka, gdy ma zamknięty dziób. Okazuje się, że jego nasada znajduje się nad dziobem, na czole i swoją długością owija dookoła czaszkę. Część końcowa języka ciągnie się pod czaszką, gdzie ma trochę miejsca, a sama końcówka znajduje się w dziobie zawsze gotowa do działania. Takim *sprzętem* można łapać zarówno maleńkie i miękkie żyjątka, jak i owady w chitynowych pancerzykach.

Menu dzięciołów jest dość szerokie, ale poszczególne gatunki mają swoje przysmaki. Dzięcioły zielone zajadają się przede wszystkim mrówkami, ich larwami i jagodami. Dzięcioły białoszyje natomiast przez cały rok stosują dietę wegetariańską. Inne gatunki, pokarm roślinny taki jak: nasiona sosny, świerku, modrzewia, jodły, buku, jesionu, dębu, czy leszczyny jedzą przede wszystkim w zimie, gdy brakuje owadów, czy ślimaków.

Dzięcioły zimą stołują się w kuźniach. Są to specjalnie wybrane miejsca na drzewie w których mocują szyszki, np. między gałęziami, czy przy odstającej korze, po to by wydziobywać z nich nasiona. Niektóre gatunki dzięciołów spijają również wypływający z drzew sok. Robią to nakłuwając korę zdrowych drzew. Czynność tę nazywa się obrączkowaniem.

Natura świetnie przygotowała dzięcioła do budowania dziupli. Jego twardy dziób przypomina dłuto, a czaszka, jak kask amortyzuje uderzenia. Niezbędne są również bardzo silne mięśnie szyi oraz mocne i zarazem elastyczne pióra, a także mięśnia na ogonie. Dzięki temu ma silne i stabilne oparcie. Niebagatelne znaczenie ma także ustawienie palców nóg. Dwa są z przodu i dwa z tyłu. Wszystkie zakończone silnymi, ostrymi, zagiętymi pazurami. Dzięki takiemu wyposażeniu dzięcioły mogą się popisywać w czasie wiosennych godów donośnym bębnieniem w spróchniałe drewno.

Przy wykuwaniu dziupli pracuje zarówno samiec jak i samica. Ich wspólna praca trwa od kilkunastu do ponad 40 dni. Ptaki te z wyjątkiem dzięcioła dużego i zielonego co roku wykuwają sobie nowe dziuple przeznaczone do wychowania piskląt. Prócz tego budują także dziuple noclegowe. Takie domostwa są dość komfortowe, bo zbudowane tak, by nie zaciekała do nich woda i głębokie, bo u dzięcioła czarnego, największego z naszych dzięciołów, mogą dochodzić nawet do 60 cm. Dzięki temu ich gniazda są bezpieczne, a jaja choć białe są niewidoczne dla drapieżników. Ptaki te nie należą do wygodnickich i nie moszczą swoich gniazd puchem. Jaja składają bezpośrednio na skute drewno.

Dzięcioły choć robią w lasach dużo hałasu i zamieszania są bardo pożyteczne. Nie pozbywajmy się zatem z naszych ogrodów i lasów starych, spróchniałych drzew. W zdrowych drzewach tylko dzięcioł duży i czarny zdołają wykuć dziuplę. Inne będą musiały poszukać sobie lepszego miejsca do życia.

Agnieszka Lepianka

Na podstawie: Przewodnik do rozpoznawania zwierząt i roślin, wyd. Delta, Dziuple i ich mieszkańcy, Alina Rodziewicz, wyd. AFW Mazury
Komentarze
  • Panciapka

    2010-10-27 19:06:28
    Ładne są ;p
  • Natii

    2010-07-23 15:15:01
    Świetny artykuł ;)))
  • kamar

    2010-07-14 10:28:33
    Bardzo ciekawy artykuł. Polecam
  • feba90

    2010-06-16 10:44:11
    :)
  • Magda

    2010-06-15 20:44:44
    Ładne zdjęcie :))