Zima to dla ptaków wyjątkowo trudny czas – niskie temperatury, brak pożywienia i śnieg utrudniają im codzienne funkcjonowanie. Wiele gatunków decyduje się więc na odlot do cieplejszych krajów, gdzie łatwiej o pokarm. Jednak część ptaków zostaje w Polsce i potrafi świetnie przystosować się do trudnych warunków. Ich obserwacja zimą może być prawdziwą przyjemnością, zwłaszcza jeśli zadbamy o dokarmianie w ogrodzie lub na balkonie. Warto wiedzieć, jakie ptaki zimują w Polsce, jak je rozpoznać i w jaki sposób można im pomóc przetrwać mroźne miesiące.
Jakie ptaki można spotkać zimą w Polsce?
Wbrew pozorom polska zima wcale nie jest czasem ciszy w świecie ptaków. Choć wiele gatunków odlatuje, te, które zostają, potrafią zaskoczyć swoją odpornością i pomysłowością w zdobywaniu pożywienia. Wśród najczęściej spotykanych zimą ptaków są: sikory, wróble, dzięcioły, kosy, kawki, gawrony, sójki, sierpówki i gołębie.
Najłatwiej zaobserwować sikory bogatki i modraszki, które często odwiedzają karmniki w poszukiwaniu ziaren słonecznika, orzechów czy słoniny. Są bardzo ruchliwe i towarzyskie, dzięki czemu często pojawiają się w grupach.
Zimą w miastach można też zobaczyć kosy, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu były ptakami leśnymi, ale z czasem przystosowały się do życia wśród ludzi. Samce są czarne z żółtym dziobem, a samice – brązowawe. Kosy chętnie żerują na owocach, które pozostają na krzewach, np. jarzębinie czy berberysie.
W parkach i lasach można spotkać dzięcioła dużego – jego charakterystyczne stukanie w drzewo słychać nawet z daleka. Ten ptak nie odlatuje na zimę, ponieważ przez cały rok potrafi znaleźć sobie pożywienie pod korą drzew.
Niektóre gatunki, jak gile, czeczotki czy jemiołuszki, pojawiają się zimą w Polsce liczniej niż latem. Przylatują z północnej Europy, gdzie zimy są znacznie ostrzejsze, dzięki czemu nasze warunki są dla nich stosunkowo łagodne.
Warto wiedzieć, że nawet kruki, sroki i gawrony zostają w Polsce przez całą zimę – są inteligentne i potrafią znaleźć pokarm nawet w trudnych warunkach, np. na śmietnikach czy polach uprawnych.
Czy dzwoniec zimuje w Polsce?
Tak, dzwoniec to jeden z tych ptaków, które zimują w Polsce. Jest to gatunek bardzo dobrze przystosowany do naszych warunków klimatycznych. Dzwoniec (Carduelis chloris) to średniej wielkości ptak z rodziny łuszczakowatych, rozpoznawalny po zielonkawym upierzeniu i charakterystycznych żółtych paskach na skrzydłach.
W okresie zimowym dzwoniec często pojawia się w karmnikach, gdzie chętnie zjada ziarna słonecznika, prosa i rzepaku. Zdarza się, że tworzy stada z innymi ptakami, np. wróblami czy dzwońcami z sąsiednich terenów. Dzięki temu łatwiej mu znaleźć pożywienie i uniknąć drapieżników.
Dzwoniec potrafi przetrwać niskie temperatury dzięki gęstemu upierzeniu i odpowiedniemu magazynowaniu energii. W mroźne dni ptaki te często „puchną” – nastroszone pióra zatrzymują ciepłe powietrze przy ciele, tworząc naturalną izolację.
Warto pamiętać, że zimą dzwoniec może być mniej ruchliwy, zwłaszcza podczas silnych mrozów. Jeśli chcesz mu pomóc, wystarczy przygotować karmnik z ziarnami słonecznika i ustawić go w miejscu osłoniętym od wiatru. Dobrze też unikać podawania chleba – ptaki nie trawią go dobrze, a jego resztki mogą pleśnieć i szkodzić ich zdrowiu.
Które ptaki wylatują na zimę z Polski?
Choć wiele gatunków zostaje na zimę, duża część ptaków decyduje się na migrację do cieplejszych krajów. To zjawisko jest jednym z najbardziej fascynujących w świecie przyrody – niektóre ptaki potrafią pokonywać tysiące kilometrów, by dotrzeć do miejsc, gdzie nie brakuje pożywienia.
Z Polski odlatują m.in.:
- bociany białe, które zimują w Afryce, często pokonując nawet 10 tysięcy kilometrów,
- jaskółki, które lecą aż do Afryki subsaharyjskiej,
- żurawie, które kierują się do Hiszpanii lub Francji,
- skowronki, szpaki i wilgi, które szukają cieplejszych rejonów Europy Południowej,
- słowiki, trzciniaki i dymówki, które zimują w Afryce lub na Bliskim Wschodzie.
Warto wiedzieć, że niektóre gatunki – takie jak szpaki czy kosy – zachowują się różnie w zależności od regionu Polski. Ptaki z północy kraju często odlatują na zimę, podczas gdy te z południa zostają, jeśli warunki nie są zbyt surowe.
Odloty rozpoczynają się już w sierpniu, a kończą w październiku. Z kolei powroty zaczynają się w marcu, kiedy dni stają się dłuższe, a temperatura wzrasta.
Migracje są niezwykle ważne dla przetrwania ptaków, ale też bardzo ryzykowne – wiele z nich ginie po drodze z powodu drapieżników, zmęczenia lub braku pożywienia. Dlatego obserwacja pierwszych przylotów wiosennych zawsze budzi tyle emocji – oznacza, że kolejne pokolenie wróciło z sukcesem.
Jak pomóc ptakom zimującym w Polsce?
Zimą ptaki mają utrudniony dostęp do pożywienia i wody, dlatego dokarmianie może im znacząco pomóc. Najlepiej rozpocząć je, gdy temperatura spada poniżej zera i ziemia pokryta jest śniegiem.
W karmniku dla ptaków można umieścić:
- ziarna słonecznika, proso, owies, pszenicę,
- niesolone orzechy i pestki,
- kawałki słoniny (tylko świeżej, niesolonej),
- suszone owoce – np. rodzynki, jabłka czy jarzębinę.
Nie należy natomiast podawać chleba ani resztek ludzkiego jedzenia, które może szkodzić ptakom. Warto też pamiętać o wodzie – w mroźne dni ptaki nie mają do niej dostępu, dlatego dobrze jest ustawić płytkie naczynie z ciepłą wodą.
Karmnik powinien być czysty i ustawiony w miejscu osłoniętym od wiatru. Regularne czyszczenie zapobiega rozwojowi bakterii i grzybów.
Jeśli masz ogród, możesz również pomóc ptakom, sadząc rośliny owocujące zimą – takie jak berberys, jarzębina, głóg czy irga. Będą naturalnym źródłem pożywienia i schronieniem przed mrozem.
Które ptaki zimują w Polsce?
Zima w Polsce nie jest łatwa, ale wiele ptaków świetnie sobie z nią radzi. Sikory, dzięcioły, wróble, kosy, gawrony i dzwoniec to tylko część gatunków, które zostają z nami przez cały rok. Warto je obserwować i wspierać – nie tylko przez dokarmianie, ale także przez tworzenie przyjaznego środowiska w ogrodzie czy na balkonie.
Ptaki odwdzięczają się śpiewem, ruchem i kolorem, wprowadzając życie w zimowy krajobraz. A obserwacja ich zwyczajów może być nie tylko relaksująca, ale też pouczająca – pozwala lepiej zrozumieć naturę i jej zdolność do przetrwania nawet w najtrudniejszych warunkach.
Źródło: www.cafeanimal.pl
